I/ Giới thiệu:
1/ Thể loại : Truyện cổ tích thần kỳ
2/ Đặc trưng
Đặc trưng cơ bản của CTTK là sự tham gia của các yếu tố thần kỳ vào tiến trình phát triển của câu chuyện ( Bụt, Tiên, hay sự biến hóa thần kỳ )
II/ Đọc hiểu
1/ Cách đọc
Đọc theo đặc trưng , thể loại tự sự chú ý giọng điệu câu từng nhân vật trong cách nói
Chú ý các chi tiết tình tiết thể hiện sự xung đột giữa các nhân vật
Chú thích : Bụt
Trầu cánh phượng
Áo mớ ba
2/ Tóm tắt cốt truyện
- Tấm và Cám hai chị em cùng cha khác mẹ.
- Chiếc yếm đỏ - Cám đã cướp đi công lao của Tấm.
- Con cá bống - giết - bộ xương .
- Tấm đi xem hội - thử giầy.
- Tấm chết – chim vàng anh –cây xoan đào -chiếc khung cửi- qủa thị – người.
3. Phân tích:
a/ Mâu thuẫn dẫn đến xung đột giữa Tấm và hai mẹ con Cám
Mâu thuẫn gia đình : cụ thể là mẹ ghẻ - con chồng
Đoạn truyện
Yếm đỏ
Mẹ con Cám
-Dì ghẻ:công bằng khi đưa hình thức thưởng
Cám lừa cướp công Tấm
Tấm
-Khóc
Đoạn truyện
Con bống
Mẹ con Cám
-Lừa Tấm đi chăn trâu đồng xa, giết bống
Tấm
-Khóc
Đoạn truyện
Đi hội
Mẹ con Cám
-Trộn thóc lẫn gạo không cho Tấm đi xem hội
Tấm
-Khóc
-Đi hội
Đoạn truyện
Thử giày
Mẹ con Cám
-Tỏ ý coi thường
Tấm
-Đi vừa giày thành hoàng hậu
Đoạn truyện
Cái chết của Tấm
Mẹ con Cám
Sai Tấm trèo cau hái cúng bố giết Tấm
-Giết
-Chặt
-Đốt
Tấm
-Về nhà giổ bố
-Chết
+Hoá chim Vàng Anh :răn Cám
+Cây xoan đào
+Hoá khung cửi: vạch tội đe doạ
+Quả thị chi tiết thẫm mĩ
+Người
*** Nhận xét
-Sự tàn nhẫn, độc ác của mẹ con Cám ngày càng tăng với động cơ muốn chiếm đoạt tất cả những gì thuộc về Tấm (từ vật chất đến niềm vui tinh thần), muốn tiêu diệt Tấm đến tận cùng.
-Từ sự bị động và phản ứng yếu ớt, Tấm đã có những phản ứng mạnh mẽ hơn, kiên quyết đấu tranh giành lại cuộc sống và hạnh phúc.
b. Yếu tố thần kì:
*** Sự xuất hiện của Bụt:
-Thời điểm xuất hiện: khi Tấm gặp khó khăn.
-Vai trò: giúp Tấm chiến thắng.
=> Niềm mơ ước về hạnh phúc gia đình, lẽ công bằng xã hội, về phẩm chất thiện của con người.
*** Quá trình biến hoá của Tấm:
- Tấmchim vàng anhcây xoan đàokhung cửiquả thị người (xinh đẹp hơn xưa).
=> Sức sống mãnh liệt, tích cực, chủ động giành lại sự sống, hạnh phúc trong cuộc đời, trong sự bất diệt và trường tồn của cái thiện
c. Nghệ thuật;
-Kết cấu truyện độc đáo.
-Xây dựng nhiều chi tiết gợi cảm.
- Những câu nói có vần, có điệu.
Khắc họa hình tượng Tấm có sự phát triển tính cách.
IV. Ghi nhớ SGK